Doç.Dr. Sami Erdem



İslami İlimler Fakültesi
Dahili No : 
samierdem@sehir.edu.tr

ÖĞRENİM DURUMU
Lisans, İlahiyat, Marmara Üniversitesi, 1990
Y. Lisans, İlahiyat / İslam Hukuku, Marmara Üniversitesi, 1993
Doktora, İlahiyat / İslam Hukuku, Marmara Üniversitesi, 2003

AKADEMİK ÇALIŞMA ALANLARI
Modern dönem İslam hukuk düşüncesi
Tanzimat sonrası Osmanlı hukuk düşüncesi
Mecelle
Osmanlı-Türkiye ve İslam Ülkelerinde Kanunlaştırma Hareketleri
Modern Dönemde İctihad ve Fetva
Hilafet

TEZLER
Seyyid Bey’in İslam Hukuku Sahasındaki Çalışmalarının Değeri (Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İslam Hukuku Anabilim Dalı, İstanbul 1993.
Hilafetin Kaldırılması Sürecinde Teorik Tartışmalar ve Adliye Vekili Seyyid Bey’in Katkısı, Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü, İstanbul 1995.
Tanzimat Sonrası Osmanlı Hukuk Düşüncesinde Fıkıh Usulü Kavramları ve Modern Yaklaşımlar (Doktora Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İslam Hukuku Anabilim Dalı, İstanbul 2003.

MAKALELER
“Cumhuriyet’e Geçiş Sürecinde Hilafet Teorisine Alternatif Yaklaşımlar: Seyyid Bey Örneği (1922-1924), Divan İlmi Araştırmalar, 1996/2, s. 119-146
“Yeni Usul-i Fıkıh Arayışları Çerçevesinde Bir Metin: Hüseyin Naci ve Laik Usul-i Fıkıh”, Divan İlmi Araştırmalar, 1997/1, s. 213-223
“Ali Suavi’nin Usûl-i Fıkh’a Dair Bir Risalesi: Arabî İbâre Usûlü’l-fıkh nâm Risâle’nin Tercümesi”, Dîvân İlmî Araştırmalar, sayı 5 (1998/2), s. 283-296
“Türkçe’de Mecelle Literatürü”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, sy. V (2005: Türk Hukuk Tarihi Sayısı), s. 673-722
“Fıkıh Tarihi: Osmanlı Hukuk Düşüncesinde Modern Yorumlar İçin Yeni Bir Referans Çerçevesi”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, sy. V (2005: Türk Hukuk Tarihi Sayısı), s. 85-105

KİTAP BÖLÜMLERİ ve ANSİKLOPEDİ MADDELERİ
“Ruhu’l-Mecelle”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, XXXV, İstanbul 2008, s. 214-215
 “Seyyid Bey”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, XXXVII, İstanbul 2009, s. 54-56
“Mecelle”, Encyclopedia of the Ottoman Empire, ed. Gabor Agoston-Bruce Masters, Facts on File, NewYork, 2009, s. 355-357 

EDİTÖRLÜK
İslam ve Klasik, (M. Cüneyt Kaya ile birlikte), Klasik, İstanbul 2008, 425 s.
Mukaddime Osmanlı Tercümesi, I-III (Yavuz Yıldırım, Halit Özkan, M. Cüneyt Kaya ile birlikte), Klasik, İstanbul 2008
Genç Akademisyenler İlahiyat Araştırmaları, editör: Sami Erdem, M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, No: 226, İstanbul 2009, 764 s.

SEMPOZYUMLARDA VE DİĞER BİLİMSEL TOPLANTILARDA SUNULAN/ YAYIMLANAN BİLDİRİLER
"Taknînü'l-fıkh fi'd-devleti'l-Osmaniyye ve Mecelletü'l-Ahkami'l-Adliyye", Uluslararası Atölye: Tatbikâtü'l-fıkh fî şibhi'l-kârrati'l-hindiyye ve'd-devleti'l-Osmaniyye, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi, İstanbul, 15-16 Ekim 2011
“Nassın Genelliğinden Uygulamanın Sınırlılığına: Fıkhi Hüküm (İctihad) ve Fetva”, Osmanlı’da Fetva ve Fetva Mecmuaları Atölyesi, Bilim ve Sanat Vakfı, İstanbul 6-7 Kasım 2010
“Mecelle Tadil Tartışmaları Bağlamında II. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Din, Hukuk ve Modernleşme”, 100. Yılında II. Meşrutiyet: Gelenek ve Değişim Ekseninde Türk Modernleşmesi Uluslararası Sempozyumu Bildiriler, Marmara Üniversitesi Yayınları, No: 771, İstanbul 2009, s. 249-261
“Osmanlıdan Cumhuriyete Din ve Siyasette Modernleşme”, İslam ve Hıristiyanlık Bağlamında Modernizm-Uluslararası Müslüman Hıristiyan Diyalog Sempozyumu, İstanbul 2008, s. 309-342
“Türkiye’de İlahiyat Araştırmaları”, Genç Akademisyenler İlahiyat Araştırmaları Sempozyumu, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 1-2 Mayıs 2008
“Interpretation of Ijtihad by Turkists in the Second Constitutional Period: The Case of Halim Sabit of Kazan”,  Proceedings of the Second International Symposium On Islamic Civilisation In Volga-Ural Region, Kazan, 24-26 Haziran 2005 (IRCICA). İstanbul, 2008, s. 101-108
“Yeni Klasik Olarak Mecelle”, Klasiği Yeniden Düşünmek, İstanbul 8-10 Ekim 2004 (Uluslar arası Sempozyum).
“Nemûzecü’l-Mecelle fi’l-hadâseti’l-hukûkiyye fi’l-âlemi’l-İslâmî ve eseruhâ fi’l-kavânîni’l-arabiyye el-muâsıra: Fehmu’l-Mecelle fi’l-edebi’l-kânûnî el-arabî el-muâsır”, WOCMES 2 (Second World Congress for Middle Eastern Studies), Amman/Ürdün,  11-16 Haziran 2006

SEMPOZYUMLARDA VE DİĞER BİLİMSEL TOPLANTILARDA YAPILAN MÜZAKERELER
Müzakere, İsmail Kara, “Müsavat yahut Müslümanlara Eşitsizlik” başlıklı tebliğin müzakeresi, Osmanlı Devletinde Din ve Vicdan Hürriyeti, Milletlerarası Tartışmalı İlmi Toplantı, İstanbul 26-28 Kasım 1999, İSAV, Ensar Neşriyat, İstanbul 2000, s. 353-358
“Müzakere: Fıkıh ve Temel Dini Bilgiler Dersleri”, İmam Hatip Liselerinde Eğitim ve Öğretim, Değerler Eğitimi Merkezi Yayınları, İstanbul 2005, s. 227-231
Müzakere: Saraybosna İslam Araştırmaları Fakültesi ve Oslo Koalisyonu tarafından 7-9 Mayıs 2005’te Saraybosna’da düzenlenen The Changeable and the Unchangeable in Islamic Thought and Practice başlıklı Uluslararası Çalışma Toplantısı

DİĞER YAYINLAR
İsmail Hakkı Bursevi, Kırk Hadis Şerhi, İnsan Yayınları, İstanbul 1998
Seyyid Bey, “Hilafet”, Hilafet Risaleleri (Haz. İsmail Kara), IV, Klasik Yayınları, İstanbul 2004, içinde s. 443-484
Hoca Halil Hulki, Hoca el-Hac İlyas Sami, Hoca Râsih; “Hakimiyet-i Milliye ve Hilafet-i İslâmiye”, Hilafet Risaleleri (Haz. İsmail Kara), VI, Klasik Yayınları içinde (Yayına Hazırlanıyor)
Seyyid Bey, “Hilafet ve Hakimiyet-i Milliye”, Hilafet Risaleleri, (Haz. İsmail Kara), VI, Klasik Yayınları içinde (Yayına Hazırlanıyor)
George Makdisi, “Şafii’nin Hukuki Teoloji Anlayışı: Usul-i Fıkhın Kökenleri ve Önemi”, trc. Sami Erdem, M.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı:13-14-15 (1995-1996-1997), s. 263-294 [Gözden geçirilmiş ikinci yayını: Sünni Paradigmanın Oluşumunda Şafii’nin Rolü, ed. Hayri Kırbaşoğlu, Kitabiyat Yayınları, Ankara 2000, s. 13-48; 2. Bsk: Ankara 2003]
Uriel Heyd, “III.Selim ve II. Mahmud Dönemlerinde Batılılaşma ve Osmanlı Uleması”, trc. Sami Erdem, Dergah, sayı: 80 (Ekim 1996), s. 18-20; sayı 81 (Kasım 1996), s. 15-16; sayı 82 (Aralık 1996), s. 17-19; sayı 83 (Ocak 1997), s. 17-19 [Gözden geçirilmiş ikinci yayını: Uriel Heyd, Türk Hukuk ve Kültür Tarihi Üzerine, der. ve trc. Ferhat Koca, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2002, s. 99-136]
Randall Collins, “Siyaset ve Dinde Modernizmin Yükseliş ve Düşüşü”, trc. Sami Erdem, Dergah, sayı 56 (Ekim 1994), s. 17-20; sayı 57 (Kasım 1994), s. 18-20
Aharon Layish, “Modernistlerin İslam Hukukunun Sekülerleşmesine Katkısı”, trc. Sami Erdem, Dergah, sayı 78 (Ağustos 1996), s. 19-22; 79 (Eylül 1996), s. 15-16
J. W. Redhouse, “Osmanlı Sultanının Halife Unvanının Müdafaası”, trc. Sami Erdem, Dergah, sayı 96 (Şubat 1998), s. 18-21 [Gözden geçirilmiş ikinci yayını: İsmail Kara, Hilafet Risaleleri, I, Klasik Yayınları, İstanbul 2002, s. 95-110.]
Ann Elizabeth Mayer, “Şer‘î Hukuk: Bir Metodoloji mi, Bir Somut Kurallar Bütünü mü?”, trc. Sami Erdem, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı 18 (2000), s. 203-222

YÖNETTİĞİ TEZLER
1.Emre Altıntaş, Mahmud Esad Seydişehri'nin Fıkıh Düşüncesi, 2010, VI, 77 y. (Yüksek Lisans), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı İslâm Hukuku Bilim Dalı
2.Fatih Turay, Gazzâlî’nin Kıyas Anlayışında Münâsebe Kavramı, 2011, V, 137 y., (Yüksek Lisans), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı İslâm Hukuku Bilim Dalı
3.Ahmet Selman Baktı, Hanefilerde Kıyas Uygulamaları (Merğinani’nin el-Hidaye Adlı Eseri Çerçevesinde), 2011, IV, 133 y., (Yüksek Lisans), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı İslâm Hukuku Bilim Dalı

YAYIN VE HAKEM KURULU ÜYELİKLERİ
Dîvân İlmî Araştırmalar Dergisi (Editörlük)
Dîvân Disiplinlerarası İlmî Araştırmalar Dergisi (Yayın Kurulu Üyeliği)
Marmara Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi (Yayın Kurulu Üyeliği)
Marmara Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi Hakemler Kurulu Üyeliği

DİĞER BİLİMSEL ETKİNLİKLER
Zeydilik Atölyesi, Bilim ve Sanat Vakfı, İstanbul 15 Mayıs 2010 (Oturum Başkanı)
Osmanlı’da Fetva ve Fetva Mecmuaları Atölyesi, Bilim ve Sanat Vakfı, İstanbul 6-7 Kasım 2010 (Düzenleme Kurulu Üyeliği)
Klasiği Yeniden Düşünmek Uluslararası Sempozyum,  İstanbul 8–10 Ekim 2004 (Bilim ve Sanat Vakfı)  (Sempozyum Koordinatörü)
Genç Akademisyenler İlahiyat Araştırmaları Sempozyumu, Marmara Üniversitesi İlahyat Fakültesi, İstanbul, 1-2 Mayıs 2008 (Sempozyum Koordinatörü)
1453’ten 2053’e İstanbul Şehir ve Medeniyet Sempozyumu, Bilim ve Sanat Vakfı (6-8 Haziran 2003, İstanbul) (Düzenleme Kurulu Üyeliği)

İDARİ GÖREVLER
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Temel İslam Bilimleri Bölümü Başkan Yardımcılığı, 2010-2012

SON İKİ YILDA VERİLEN LİSANS VE LİSANSÜSTÜ DERSLER

Akademik Yıl

Dönem

Dersin Adı

Haftalık Saati

Öğrenci Sayısı

Teorik

Uygulama

2011-2012

Lisans

Güz

Mukayeseli İslam Hukuku

2

 

65

Arapça III

4

 

14

İlkbahar

İslam Hukuk Usulü

4

 

75

 

 

 

 

2010-2011

Yüksek

Lisans

Güz

İslam Hukukuna Giriş

2

 

81

İslam Hukuk Usulü I

2

 

10

İlkbahar

İslam İbadet Esasları

2

 

255

Fıkıh Metinleri

2

 

61

2011-2012

Yüksek Lisans

Güz

İslam Hukukunda Külli Kaideler

2

 

12

 

 

 

 

İlkbahar

 

 

 

 

 

 

 

 

2011-2012

Doktora

Güz

Tanzimat Döneminde Kanunlaştırma Faaliyetleri

2

 

10

 

 

 

 

İlkbahar

Hukuk Sosyolojisine Giriş

2

 

10

 

 

 

 

2010-2011

Doktora

Güz

Hukuk Sosyolojisi I

2

 

7

 

 

 

 

İlkbahar

Hukuk Sosyolojisi II

2

 

7