Nuri Pakdil'in 'Edebiyat' Dergisini Edebiyat, Kültür ve Düşünce Tarihi İçerisinde Konumlandırmak
17.04.2020
ŞEHİR Öğretim Üyesi Dr. Öğretim Üyesi Fatih Altuğ'un "Nuri Pakdil'in 'Edebiyat' Dergisini Edebiyat, Kültür ve Düşünce Tarihi İçerisinde Konumlandırmak" başlıklı projesi, TÜBİTAK ARDEB 1001 programı kapsamında desteklenmeye uygun bulundu.
​​İstanbul Şehir Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Fatih Altuğ'un, "Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı" kapsamında 2019 yılı 2. döneminde sunmuş olduğu "Nuri Pakdil'in 'Edebiyat' Dergisini Edebiyat, Kültür ve Düşünce Tarihi İçerisinde Konumlandırmak" başlıklı projesi, TÜBİTAK tarafından desteklenmeye hak kazandı.

Proje hakkında:
Yazar Nuri Pakdil ve çevresinin 1969-1984 yılları arasında aralıklarla çıkardığı "Edebiyat"  isimli dergisi, Türkiye'nin edebiyat, kültür ve düşünce hayatında özgün ve kayda değer etkiler bırakmış önemli bir girişimdir. Başta Nuri Pakdil olmak üzere Rasim Özdenören, Cahit Zarifoğlu, Erdem Beyazıt, Ebubekir Eroğlu, Akif İnan, İsmail Kıllıoğlu, Turan Koç gibi birçok önemli aydının dünya görüşlerini, edebiyat kavrayışlarını ve eserlerini tartışmaya açtıkları bir mecra olan "Edebiyat" dergisi, dil tutumu, edebiyat tahayyülü ve dünya tasavvuru bakımından kendisinden önce ve sonra gelenlerden kökten ayrılan benzersiz bir tecrübeye işaret etmektedir. Bir yandan birbirine zıt olarak görülen Öz Türkçecilik ve İslami düşünce özgün bir bileşimin içerisine girerek başta Nuri Pakdil'in eserleri olmak üzere bu dergide görünür olmuştur. Diğer yandan yerlilik arzusuyla evrenselci tahayyül birbirini dışlamadan, tam aksine birbirini güçlendirerek bu dergide bir araya gelmiştir. Yerli kökenlere dönme arzusu, dini ve milli birlik ideali ile Beckett, Ionesco, Borges, Joyce gibi modernist ve avangart yazarlara yönelik ilgi bu dergide vücut bulmuş, üstelik bu ilgi yalnızca Batı'nın öncü yazarlarına yönelmeyip başta İslam dünyası olmak üzere Afrika ve Latin Amerika'nın yazarlarına da yönelmiştir. "Edebiyat" dergisinin açığa çıkardığı yerlilik ve evrensellik arasındaki bu imkânın mahiyeti, tarihsel bağlamı, Türkiye bağlamında açtığı alan, -varsa- açmazları yeterince ele alınmamıştır.

Bu projede "Edebiyat" dergisini döneminin edebiyat, kültür ve düşünce tarihi içerisinde konumlandırmak, kıymetini ve sunduğu imkânları çözümlemek amaçlanmaktadır.  Bu çözümleme ve konumlandırmayı yapmak için öncelikle 'dijital beşeri bilimler' (digital humanities) olarak bilinen çözümleme programları kullanılarak "Edebiyat" dergisinde yer alan kişi, metin ve kavramların ilişkiler ağı çıkarılacaktır. 1969'dan 1984'e kadar olan dönemdeki derginin tüm sayıları taranacak, burada sözü edilen kişi, metin ve kavramlar işlenecek ve böylelikle derginin zihinsel haritasını çıkarmamıza zemin hazırlayacak olan somut bir ilişkiler ağı oluşturulacaktır. İkinci aşamada dergideki kişi, metin ve kavramlar gönderme yaptıkları mekânlarla eşleştirilecek böylelikle "Edebiyat" dergisinin gönderme yaptığı coğrafya da görselleştirilecektir.

​​​