Prof. Dr. Peyami Çelikcan Yazdı: Kemal Karpat'ın Mirası
25.02.2019
Üniversitemiz Mütevelli Heyet Üyesi Prof. Dr. Kemal Karpat hocamıza veda ederken, Kemal Karpat Göç Araştırmaları Merkezinin kuruluş çalışmalarını Rektörümüz Prof. Dr. Peyami Çelikcan kaleme aldı;

​​​İlim adamları çıkmış oldukları ilim yolculuğunda bilginin izini sürer. Derin bir tecessüsle çıktıkları bu yolculukta giderek ağırlaşan ve büyüyen bir akademik birikim oluştururlar. Aslında bu birikim,  bir ömre yayılan ilim yolculuğunda sahip olunan değerli bir hazineye dönüşür. Merhum Kemal Karpat hocamızın yolculuğundaki durakları dikkate aldığımızda bu hazinenin ne kadar değerli olduğu daha iyi anlaşılacaktır. ​

Kemal Karpat hocamız İstanbul Üniversitesi'nde başladığı ilim yolculuğuna Washington Üniversitesi ve New York Üniversitesi'nde öğrenci olarak devam etti. Daha sonra Montana State, New York ve Princeton Üniversitelerinde hocalık yaptı. Yurtdışındaki bu yolculuğun ardından Türkiye'ye dönerek  Bilkent, Ortadoğu Teknik, Ankara Üniversitelerinde bulundu.   

Kemal Karpat hocamızın Harvard, John Hopkins ve Colombia Üniversitelerindeki çalışmalarının ardından son durağı, Wisconsin Üniversitesi ve İstanbul Şehir Üniversitesi oldu. Hocamızın bu uzun ve verimli ilim yolculuğundaki durakların hepsi önemlidir ve ayrıntılı olarak incelenmelidir. Ben son duraklardan biri olan İstanbul Şehir Üniversitesi ile ilgili kısmı hakkında bilgi vermek isterim. ​​

Yıl 2011... Kemal Karpat hocamız henüz üç yıl önce kurulmuş İstanbul Şehir Üniversitesi akademik kadrosuyla yoğun bir temas içindedir. Tarih Bölümü üzerinden güçlü bir akademik diyaloğun geliştiği bu dönem verimli bir işbirliğine dönüşür. 

Hocamız çok önemli kitaplardan oluşan İstanbul'daki kitaplığını İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesine bağışlar. Bir ilim insanı için kitaplardan, dergilerden, belgelerden ve yazışmalardan oluşan arşivini paylaşmak çok zor bir karardır. Kemal Karpat hocamız bu zor kararı hayatta iken vermiş bir ilim adamı. Bütün çalışmalarına temel oluşturan kütüphanesinin ve arşivinin başka araştırmacılar tarafından da kullanılmasını temin etmek amacıyla bu kararı alan Kemal Karpat hocamızı bir kez daha rahmet ve minnetle anıyoruz. 

Aynı dönemde, Kemal Karpat hocanın Tarih Bölümü akademik kadrosuna geçişi de sağlanır. 2012 yılından itibaren altı ay Wisconsin Üniversitesi'nde, altı ay da İstanbul Şehir Üniversitesinde dersler veren hocamızın ziyaretleri sırasında vermiş olduğu konferanslar büyük bir ilgi görmüştür. 

Yıl 2018... Kemal Karpat'ın son dersi... Merhum hocamızın Tarih Bölümü yüksek lisans ve doktora öğrencilerine vermiş olduğu son derse akademisyenler de katıldı. Bu ders hocamızın Üniversitemizdeki son dersi oldu. Artık öğretim üyesi olarak değil,  Mütevelli Heyet üyesi olarak desteklerini sürdürmeye başlamıştı. 

Kemal Karpat hocamız bu son ziyaretinde Amerika Birleşik Devletleri'ndeki arşivini de İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesine bağışlama kararı verdi. Hocamızın çalışma alanlarından birisini oluşturan göç ve nüfus araştırmaları hakkında önemli belgelerden oluşan bu kıymetli arşivin Üniversitemiz Kütüphanesine intikali ise Aralık 2018'de gerçekleşti. 

Yıl 2019... Amerika'dan gelen arşivin yeni açılacak olan Kemal Karpat Göç Araştırmaları Merkezimiz tarafından kullanılması planlanmıştı. Hocamızla kuruluş çalışmalarını gerçekleştirdiğimiz Merkezin açılışını da Nisan ayında yapmayı planlamış ve hocamızı davet etmiştik. 

“Sağlık durumu elverirse" katılmak istediğini belirtmişti ama ömrü vefa etmedi. Tesellimiz bizden istemiş olduğu, planladığı çalışmaları hayatta iken gerçekleştirmiş olmamız. Çok önem verdiği adını taşıyan Göç Araştırmaları Merkezi'nin kurulmuş olması ve arşivinin Türkiye'ye getirilmiş olması kendisini çok mutlu etmişti. 

Kemal Karpat hocamız çalışmalarıyla çok güçlü bir akademik miras bıraktı arkasında. Bu mirastan yerli ve yabancı her kuşaktan araştırmacı yararlandı ve yararlanmaya devam edecek. Hocamızın ilim yolculuğunun hazinesini oluşturan arşivi de İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesinde yeni araştırmalara ilham verecek bir kaynak olarak kullanılacak. Kemal Karpat Göç Araştırmaları Merkezi hocamızın mirasını koruyacak ve yapacağı araştırmalarla hatırasını yaşatacaktır.

 

Prof. Dr. Peyami Çelikcan
İstanbul Şehir Üniversitesi Rektörü​